Cukrzyca ciężarnych

Cukrzycę definiuje się jako zaburzenie przemiany materii charakteryzujące się hiperglikemią (zwiększone stężenie glukozy we krwi) spowodowaną nieprawidłowym wydzielaniem lub działaniem insuliny.

Natomiast cukrzyca ciężarnych to każdy stan podwyższonego stężenia glukozy we krwi występujące po raz pierwszy w ciąży. Występuje u około 3% kobiet ciężarnych.

Do czynników ryzyka wystąpienia cukrzycy ciążowej zaliczamy: wielorództwo, ciąża w wieku powyżej 35 lat, urodzenie poprzedniego dziecka z masą powyżej 4kg, nadciśnienie tętnicze, nadwaga, występowanie cukrzycy typu 2 w rodzinie.

Bardzo ważne jest, aby wcześnie rozpoznać i leczyć cukrzycę. Tylko w ten sposób można zapobiec groźnym powikłaniom w czasie ciąży. Poziom glukozy mierzony jest podczas pierwszej wizyty u lekarza. Wartość stężenia glukozy na czczo poniżej 100mg/dl jest wynikiem prawidłowym. Wyższe wartości wymagają dalszej diagnostyki (doustny test obciążenia 75g glukozy). Pomiędzy 24 – 28 tygodniem u każdej kobiety ciężarnej przeprowadza się test GCT – doustny test obciążenia 50g glukozy. Wartość tego testu poniżej 140mg/dl jest prawidłowa. Natomiast stężenie glukozy powyżej 140mg/dl wymaga przeprowadzenia kolejnego testu obciążenia glukozą (75g). Wykonanie powyższych testów pozwala na potwierdzenie bądź wykluczenie cukrzycy ciążowej.

Cukrzyca ciążowa, szczególnie nierozpoznana i nieleczona, niesie ze sobą ryzyko powikłań, zarówno ze strony matki jak i płodu. U matki zwiększa się ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego, zakażeń układu moczowego, wielowodzia i konieczności wykonywania cesarskiego cięcia. Cukrzyca może być przyczyną obumarcia płodu (chociaż wraz z wprowadzeniem programu intensywnej opieki diabetologicznej ryzyko to jest bardzo niewielkie), chorób okołoporodowych u dziecka, zwiększenia masy ciała noworodka powyżej 4000g, hipoglikemii noworodkowej i innych. Stąd tak ważne są badania przesiewowe w kierunku cukrzycy ciążowej, nie wolno ich bagatelizować!

Leczenie cukrzycy ciążowej zaczyna się od wprowadzenia specjalnej diety, która uzależniona jest od masy ciała, wzrostu, aktywności fizycznej i okresu ciąży. U około 10 – 40% kobiet z cukrzycą ciężarnych konieczne jest podawanie zastrzyków z insuliny. Terapię insuliną kończy się po porodzie lub 4 – 6 tygodni po urodzeniu dziecka. Jeśli jednak w czasie ciąży wykryto cukrzycę typu I nie można zaprzestać podawania insuliny. Stwierdzenie u kobiety cukrzycy typu II, której nie można wyrównać po urodzeniu dziecka dietą, wymaga kontynuacji stosowania insuliny do momentu zaprzestania karmienia piersią (potem można przyjmować tabletki).

Istnieje ryzyko wystąpienia u kobiet z cukrzycą ciężarnych w przyszłości cukrzycy typu II. Dlatego też po porodzie muszą pozostać pod opieką lekarza i kontrolować stężenia glukozy we krwi.